SUẤT ĂN MINH BẠCH
TICK XANH TRÁCH NHIỆM
(Bản quyền thương hiệu “Tick Xanh Trách Nhiệm” thuộc Sở Công Thương TP.HCM)
GIỚI THIỆU MÔ HÌNH “TICK XANH TRÁCH NHIỆM”
TRONG BẾP ĂN TẬP THỂ
Áp dụng hệ thống “Suất Ăn Minh Bạch – Tick Xanh Trách Nhiệm” (SAMB-TXTN)
| Cơ quan chỉ đạo chuyên ngành | Sở Công Thương TP.HCM |
|---|---|
| Đơn vị điều phối - vận hành | Hội Công nghệ cao TP.HCM |
| Liên hệ | Website: tick-xanh.com | Hotline: 1900 6726 | Email: info@tick-xanh.com |
Tài liệu này giúp bếp/đơn vị cung cấp suất ăn, nhà trường, nhà cung cấp nguyên liệu, UBND phường/xã và phụ huynh hiểu rõ chương trình và cách tham gia. Đây là tài liệu giới thiệu – hướng dẫn, không thay thế các văn bản pháp lý. Chương trình là công cụ chủ động minh bạch thông tin, không thay thế bất kỳ tổ chức, hệ thống hay nghĩa vụ pháp lý nào hiện có; luôn được cập nhật, bổ sung.
PHẦN 1 – VÌ SAO CẦN CÓ CHƯƠNG TRÌNH NÀY?
Nhiều năm qua, các bếp ăn tập thể và nhà cung cấp đều ký kết, cam kết đầy đủ trên giấy tờ và có giấy chứng nhận cần thiết. Nhưng ngộ độc học đường vẫn xảy ra. Thực tế cho thấy vấn đề nằm ở khâu kiểm soát vận hành hằng ngày và hậu kiểm.
Qua khảo sát và trao đổi cùng nhiều bếp, nhà trường và hàng nghìn phụ huynh, chương trình nhận thấy 05 “lỗ hổng” thường gặp:
- Chất lượng nguồn đầu vào: bếp mua nguyên liệu không rõ nguồn gốc, không kiểm nghiệm định kỳ.
- Giám sát theo thời gian thực: cơ quan chức năng chỉ kiểm tra ngẫu nhiên vài lần/năm; sai phạm giữa hai lần kiểm tra khó phát hiện.
- Kết nối dữ liệu: nhà cung cấp, bếp, nhà trường, phụ huynh và các sở, ngành mỗi bên kiểm soát riêng, dữ liệu không liên thông.
- Minh bạch với phụ huynh: nhìn khay cơm, phụ huynh và học sinh không biết thịt, rau từ đâu, kiểm nghiệm khi nào.
- Thu hồi khi có sự cố: khi phát hiện một lô nguyên liệu có vấn đề, các trường khác có thể vẫn đang sử dụng cùng lô đó.
Mất an toàn thực phẩm có thể xảy ra ở mọi khâu – từ nhà cung cấp nguyên liệu (đến từ nhiều tỉnh thành), đến cơ sở nấu, đến nhà trường. Vì vậy, điều cần thiết là một công cụ kết nối và giám sát xuyên suốt cả chuỗi, thay cho việc kiểm soát rời rạc từng khâu.
PHẦN 2 – “SUẤT ĂN MINH BẠCH – TICK XANH TRÁCH NHIỆM” LÀ GÌ?
1. Định nghĩa “Suất Ăn Minh Bạch – Tick Xanh Trách Nhiệm” (SAMB-TXTN):
- Hỗ trợ nhà trường, phụ huynh và cơ quan quản lý giám sát chất lượng đầu vào, truy xuất nguồn gốc và chống gian lận thương mại;
- Đồng thời cung cấp thêm dữ liệu minh bạch hỗ trợ các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ quản lý an toàn thực phẩm;
- Được Sở Công Thương TP.HCM chỉ đạo chuyên ngành và Hội Công nghệ cao TP.HCM (Hội CNC) vận hành.
2. Các hệ thống liên kết: tận dụng các hạ tầng và hệ sinh thái của TP.HCM đã vận hành trên 10 năm để triển khai nhanh, tiết kiệm và an toàn:
- Hệ thống quản lý chuỗi cung ứng thịt heo, thịt và trứng gia cầm của Ủy ban nhân dân TP.HCM (từ 2016) – Sở An toàn thực phẩm TP.HCM chủ trì, hơn 9.300 doanh nghiệp và cơ quan chức năng tham gia.
- Hệ thống truy xuất – thu hồi điện tử TE-FOOD (từ 2018) – đang sử dụng tại nhiều quốc gia.
- Hệ thống “Tick Xanh Trách Nhiệm” quản lý chất lượng và kết nối cung – cầu của Sở Công Thương TP.HCM (từ 2024) tại website https://tick-xanh.com/, với hàng trăm nhà cung cấp và hàng nghìn sản phẩm đạt tiêu chuẩn TXTN, được 12 hệ thống phân phối tại TP.HCM kinh doanh.
3. Tóm tắt cách hoạt động:
Mỗi suất ăn được dán tem mã QR. Khi quét mã hoặc tra cứu công khai tại trang website https://tick-xanh.com/, người dùng thấy được nguồn gốc nguyên liệu theo từng lô, nhà cung cấp, hình ảnh và mô tả suất ăn, thời gian nấu – giao, kết quả kiểm nghiệm (nếu có) và thông tin lưu mẫu.
4. Chương trình tập trung kiểm soát các nội dung sau:
- Quản lý hồ sơ – chứng chỉ của tất cả doanh nghiệp tham gia.
- Quản lý chất lượng: kiểm nghiệm định kỳ và ngẫu nhiên, chống giả mạo sản phẩm; đối soát kết quả với 26 phòng kiểm nghiệm trong hệ thống.
- Kiểm soát đặc biệt 03 nhóm sản phẩm gây nguy cơ ngộ độc tập thể cao nhất là thịt heo, thịt và trứng gia cầm: truy xuất từ trang trại đến bàn ăn, có cơ quan chức năng tham gia xác thực (chất lượng, dịch bệnh, an toàn thực phẩm).
- Truy xuất nguồn gốc theo lô cho mọi nguyên liệu, sản phẩm cấu thành bữa ăn.
- Kiểm soát thời gian nấu – giao hàng, lưu mẫu và phương tiện vận tải.
- Quản lý khối lượng, trọng lượng – chống gian lận thương mại.
- Thu hồi điện tử nhanh và thông báo ngay cho người tiêu dùng.
- Phường/xã, nhà trường và phụ huynh giám sát; lấy mẫu kiểm nghiệm 3 lần/năm; kiểm tra cơ sở nấu 2 lần/năm theo hình thức ngẫu nhiên.
- Kết nối cung – cầu trong hệ sinh thái của Sở Công Thương TP.HCM.
- Tương tác kết nối với người dùng chỉ bằng “một chạm”.
5. Các công nghệ nổi bật được sử dụng:
- Blockchain: chống giả mạo và thay đổi dữ liệu; bản quyền BlockSeal chống giả.
- Trí tuệ nhân tạo (AI): phân tích, dự báo, cảnh báo.
- Áp dụng chuẩn GS1.
- Hỗ trợ kỹ thuật 24/7.
6. Tinh thần của chương trình:
- Nhanh – Khả thi – Hiệu quả, không thay thế bất kỳ tổ chức hay hệ thống nào hiện có.
- Luôn cập nhật, bổ sung là công cụ sắc bén cùng chống ngộ độc học đường.
PHẦN 3 – VÌ SAO CẦN THIẾT THỰC HIỆN?
Các văn bản pháp lý của TP.HCM đã đặt ra yêu cầu bắt buộc về truy xuất nguồn gốc và hồ sơ đầu vào đối với bữa ăn học đường, đồng thời ưu tiên sử dụng nguồn được cơ quan có thẩm quyền kiểm soát.
Tham gia SAMB-TXTN là tự nguyện và là một trong những cách thuận lợi nhất để đáp ứng các yêu cầu đó cùng với sự giúp đỡ của chính quyền, hiệp hội.
Các văn bản pháp lý có thể tham khảo:
- Chỉ thị 15-CT/TU ngày 03/6/2026;
- Kế hoạch 284/KH-UBND ngày 09/6/2026 (mục III.8, III.9, III.12);
- Thông báo 5019/TB-SCT ngày 08/5/2026;
- Công văn 9949/SCT-QLTM ngày 03/7/2026;
- Công văn 6130/SGDĐT-HSSV ngày 23/6/2026;
- Cấp phường/xã: có kế hoạch triển khai riêng (ví dụ mô hình thí điểm cấp phường/xã là Phường Tân Mỹ, Phường Bình Đông, Xã Đông Thạnh với các cơ sở công lập và tư thục);
- Hệ thống quy định pháp lý sẵn có về bếp ăn tập thể và truy xuất nguồn gốc: Luật An toàn thực phẩm 2010; các Nghị định 15/2018/NĐ-CP, 155/2018/NĐ-CP; và các văn bản liên quan.
SAMB-TXTN đặt ra một số điểm quan trọng như sau:
- Tất cả mọi nguyên liệu cho suất ăn học đường phải được truy xuất nguồn gốc.
- Bảo đảm kiểm soát chất lượng, chống giả mạo thương mại, truy xuất nguồn gốc và thu hồi điện tử – đặc biệt với nhóm hàng tươi sống nguy cơ cao.
- Kiểm soát chặt chẽ ba nhóm nguyên liệu có nguy cơ gây ngộ độc tập thể cao là thịt heo, thịt và trứng gia cầm: cần được ưu tiên nhận diện, kiểm soát, truy xuất bằng hệ thống truy xuất nguồn gốc của Ủy ban nhân dân TP.HCM do Sở An toàn thực phẩm TP.HCM chủ trì. Hệ thống này có các cơ quan Thú y và Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tham gia quản lý chặt chẽ các khâu từ trang trại đến bàn ăn, bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm, công khai minh bạch và thu hồi điện tử nhanh chóng. Các sản phẩm được kiểm soát bởi hệ thống của Ủy ban nhân dân TP.HCM, giao dịch trên Sàn giao dịch hàng hóa của TP.HCM, được Sở Công Thương TP.HCM công nhận là sản phẩm “Tick Xanh Trách Nhiệm”.
- Các nguyên liệu khác ưu tiên sử dụng sản phẩm “Tick Xanh Trách Nhiệm”; ngoài ra, các sản phẩm thuộc “chuỗi thực phẩm an toàn” do Sở An toàn thực phẩm TP.HCM quản lý cũng được khuyến khích sử dụng.
- Ứng dụng hệ thống quản lý số để nhà trường, phụ huynh và cơ quan quản lý theo dõi, giám sát, truy xuất một cách minh bạch.
- Có kiểm định chất lượng suất ăn và kiểm tra bếp đột xuất, công bố kết quả minh bạch với sự tham gia của chính quyền phường/xã, nhà trường, phụ huynh.
PHẦN 4 – VIỆC THAM GIA ĐƯỢC THÊM LỢI GÌ?
VỚI BẾP, NHÀ CUNG CẤP VÀ NHÀ PHÂN PHỐI NGUYÊN LIỆU
- Nguồn nguyên liệu ổn định hơn: tiếp cận mạng lưới nhà cung cấp đã được xác minh.
- Kinh doanh thuận lợi, giá hợp lý: có tập khách hàng lớn và ổn định; có nhiều nhà cung cấp để so sánh, lựa chọn; giảm bớt khâu trung gian giúp giá nguyên liệu tốt hơn.
- Giảm rủi ro pháp lý: có hồ sơ truy xuất đầy đủ; khi có sự cố, chứng minh được mình đã thực hiện quy trình.
- Thương hiệu được ghi nhận: được công nhận và quảng bá trong hệ sinh thái Tick Xanh Trách Nhiệm và thị trường.
- Cảnh báo và thu hồi sớm: được thông báo ngay khi nguyên liệu bị thu hồi, hoặc chủ động thu hồi (bếp).
VỚI NHÀ TRƯỜNG
- Giảm áp lực giải trình với phụ huynh: mỗi khay cơm có mã QR để tự kiểm tra.
- Có công cụ bảo vệ nhà trường khi xảy ra sự cố: dữ liệu số được lưu đầy đủ, giúp trường tránh khủng hoảng truyền thông.
- Tiêu chí lựa chọn, đánh giá rõ ràng và minh bạch khi xét thầu chọn bếp.
- Tăng niềm tin và lợi thế cạnh tranh: trường công khai bữa ăn là trường đáng tin cậy để phụ huynh lựa chọn.
- Không phát sinh ngân sách nhà trường: trường chỉ cần yêu cầu bếp và nhà cung cấp thực hiện đúng cam kết mà vẫn kiểm soát tốt hơn.
VỚI PHỤ HUYNH VÀ HỌC SINH
- Tự kiểm soát trực tiếp, bớt lo lắng: quét mã QR hoặc xem trên website.
- Phản ánh nhanh, đúng nơi: chỉ “một chạm” để gửi ý kiến đến nhà cung cấp, nhà trường và cơ quan quản lý.
- Biết rõ giá trị bữa ăn: minh bạch thông tin về chất lượng nguyên liệu và nhà cung cấp – biết rõ hơn khoản tiền đã trả nhận lại được gì.
VỚI CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC (ĐIỂM CHÍNH)
- Hỗ trợ quản lý chất lượng, kết nối cung – cầu và chống gian lận thương mại (Sở Công Thương TP.HCM).
- Giảm tải xử lý vụ việc và thu hồi nhanh khi có sự cố (Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM).
- Giảm áp lực và tăng niềm tin của phụ huynh (Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM).
- Giảm nguy cơ ngộ độc hàng loạt (Sở Y Tế TP.HCM).
- Phục vụ chính quyền phường/xã chuyển đổi số. Các cơ quan nhận báo cáo định kỳ theo tuần, tháng, năm.
PHẦN 5 – ĐIỀU CẦN BIẾT TRƯỚC KHI THAM GIA
- Tham gia là tự nguyện đối với mọi chủ thể (nhà cung cấp, nhà phân phối, bếp và nhà trường).
- Tem QR là công cụ minh bạch, không phải giấy chứng nhận an toàn. Tem giúp công khai và giám sát thông tin do các chủ thể tự khai báo và giám sát chéo. Việc kết luận một sản phẩm có an toàn hay không thuộc thẩm quyền cơ quan quản lý an toàn thực phẩm. Tem không thay thế Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và không thay thế nghĩa vụ pháp lý về an toàn thực phẩm của bếp.
- Trách nhiệm vẫn thuộc từng chủ thể. Bếp chịu trách nhiệm về chất lượng và an toàn thực phẩm của suất ăn mình cung cấp; Hội CNC và các đơn vị công nghệ chỉ cung cấp hạ tầng, không thay thế trách nhiệm này. Điểm tích cực là hồ sơ số đầy đủ giúp mỗi bên chứng minh mình đã làm đúng khi cần.
- Ba nhóm nguyên liệu nguy cơ cao là thịt heo, thịt và trứng gia cầm sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc của Ủy ban nhân dân TP.HCM do Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM chủ trì, có cơ quan Thú y tham gia.
- Các nhóm nguyên liệu khác: ưu tiên sử dụng các sản phẩm TXTN và các nhà cung cấp sản phẩm TXTN; các sản phẩm thuộc “chuỗi thực phẩm an toàn” do Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM quản lý; và mỗi lô đều cần thông tin tối thiểu: tên sản phẩm, nhà sản xuất, số lô, ngày sản xuất, hạn dùng, khối lượng, nguồn – điểm đến.
- Chi phí: 99 VNĐ/suất ăn (+VAT), đã bao gồm toàn bộ dịch vụ (tem, mã QR, hướng dẫn, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật). Phí do bếp trả trực tiếp cho công ty vận hành hệ thống. Hội CNC chỉ giữ vai trò điều phối, giám sát.
- Xác minh và chống mạo danh: có thể tra trạng thái công khai tại website https://tick-xanh.com/ hoặc gửi yêu cầu về Hội CNC (info@hitecha.org). Hội CNC chỉ xác nhận đơn vị đã hoàn thành tập huấn và đã được cấp tài khoản, không xác nhận năng lực hay chất lượng của đơn vị.
PHẦN 6 – CẦN LÀM GÌ? CÁC BƯỚC ĐƠN GIẢN
ĐƠN VỊ CUNG CẤP SUẤT ĂN, BẾP NẤU
- Điền phiếu cung cấp thông tin và hồ sơ, tải lên hệ thống (nếu cần hướng dẫn, liên hệ email info@tick-xanh.com – đường dây nóng 1900.6726).
- Cử người tập huấn và nhận tài khoản.
- Sau khi hồ sơ được xác thực (trong 03 ngày làm việc nếu đủ giấy tờ), ký hợp đồng dịch vụ với đơn vị vận hành.
Hồ sơ tải lên hệ thống gồm:
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp/hộ kinh doanh, có ngành nghề dịch vụ ăn uống và đang hoạt động.
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm còn hiệu lực, địa chỉ trên giấy trùng với địa chỉ bếp nấu thực tế, hoặc các chứng nhận tương đương.
Các nội dung cần làm sau đó:
- Được xác thực hồ sơ tham gia SAMB-TXTN và nhận tài khoản.
- Mời các nhà cung cấp của mình tham gia hệ thống để minh bạch trách nhiệm và giảm tải công việc.
- Nhận, gửi hoặc từ chối hàng theo thông tin trên hệ thống.
- Tạo nội dung “Suất Ăn Minh Bạch”.
- Chụp hình suất ăn và hình lưu mẫu.
- Dán tem TXTN cho từng suất ăn (hoặc đặt ở vị trí để người ăn dễ kiểm tra).
- Chủ động thu hồi điện tử khi có nghi vấn hoặc cảnh báo; phản hồi ý kiến của nhà trường, phụ huynh.
NHÀ CUNG CẤP/NHÀ PHÂN PHỐI NGUYÊN LIỆU
- Tự đăng ký tham gia SAMB-TXTN trên web và nhận tài khoản.
- Học cách sử dụng qua tài liệu hướng dẫn và video.
- Thao tác trên hệ thống: nhận, gửi hoặc từ chối hàng.
- Kiểm nghiệm: nhà cung cấp tự kiểm nghiệm định kỳ ít nhất 01 năm/lần và tải kết quả lên hệ thống để công khai chất lượng.
NHÀ TRƯỜNG
- Tự đăng ký tham gia SAMB-TXTN trên website và nhận tài khoản.
- Học cách sử dụng qua tài liệu hướng dẫn và video.
- Kiểm soát suất ăn hằng ngày khi nhận bằng hệ thống; nhận hoặc từ chối nhận suất ăn nếu có nghi ngờ.
- Phối hợp với phường/xã lấy mẫu và kiểm tra bếp.
- Kiểm soát suất ăn qua mã QR hoặc website; phản hồi thông tin.
- Khi bếp vi phạm: yêu cầu giải trình; tạm dừng dịch vụ/tem theo cơ chế chương trình; báo cáo phường/xã và cơ quan có thẩm quyền; tạm dừng nhận suất ăn hoặc chấm dứt hợp đồng theo quy định.
PHỤ HUYNH VÀ HỌC SINH
- Quét mã QR trên khay cơm hoặc tra cứu tại tick-xanh.com để xem nguồn gốc, nhà cung cấp, hình ảnh suất ăn, thời gian nấu – giao và kết quả kiểm nghiệm.
- Dùng tính năng “Một chạm” để phản ánh trực tiếp đến nhà cung cấp, nhà trường và cơ quan quản lý.
- Tham gia giám sát và lấy mẫu định kỳ.
VAI TRÒ CỦA CHÍNH QUYỀN PHƯỜNG/XÃ
- Phối hợp kiểm soát, giám sát.
- Hỗ trợ nhà trường xử lý vi phạm.
PHẦN 7 – HỎI – ĐÁP NHANH
1. Đã tham gia chương trình này thì có cần tham gia các chương trình, hệ thống khác không?
Có. Ngộ độc học đường rất phức tạp; dù đã có nhiều chương trình và quy định, rủi ro vẫn có thể xảy ra. SAMB-TXTN mang tính bổ sung, không thay thế các chương trình, hệ thống và nghĩa vụ pháp lý khác.
2. Được tập huấn và cấp tài khoản có phải là chứng nhận an toàn thực phẩm hay chứng nhận chất lượng không?
Không. Việc tập huấn và cấp tài khoản chỉ xác nhận đơn vị đã hoàn thành tập huấn và được cấp tài khoản sử dụng hệ thống, không phải chứng nhận an toàn thực phẩm hay chứng nhận chất lượng. Tính minh bạch được xác lập theo từng lô hàng có dữ liệu truy xuất, không theo uy tín chung của nhà cung cấp.
3. Có tem QR thì suất ăn chắc chắn an toàn không?
Không. Tem QR minh bạch thông tin để cộng đồng giám sát, giúp phát hiện sớm và thu hồi nhanh khi có sự cố, nhưng không phải bảo chứng an toàn tuyệt đối. Trách nhiệm về an toàn thực phẩm thuộc về bếp; kết luận cuối cùng khi có sự cố thuộc cơ quan quản lý nhà nước.
4. Ai là người xử lý vi phạm của đơn vị tham gia?
Tùy tính chất vụ việc: nhà trường xử lý theo hợp đồng; UBND phường/xã và cơ quan nhà nước xử lý theo thẩm quyền. Hội CNC thực hiện tạm dừng kỹ thuật (ngừng cấp tem, ngừng hiển thị trạng thái) và báo cáo cho Sở, ban, ngành xử lý.
5. Gặp đơn vị mạo danh chương trình thì báo cho ai?
Gửi bản chụp văn bản/thông báo mạo danh về Hội CNC theo email info@tick-xanh.com để xử lý theo Quy định tham gia Chương trình.
Mọi thắc mắc xin liên hệ: Hotline 1900 6726 | Email info@tick-xanh.com
Website: https://tick-xanh.com/
Xin trân trọng cảm ơn.
HỘI CÔNG NGHỆ CAO TP.HCM
SUẤT ĂN MINH BẠCH - TICK XANH TRÁCH NHIỆM
Hỗ trợ nhà trường, phụ huynh và cơ quan quản lý thực hiện Chỉ thị số 33/CT-TTg ngày 14 tháng 8 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục, giám sát chất lượng đầu vào, truy xuất nguồn gốc và chống gian lận thương mại.
Đồng thời cung cấp thêm dữ liệu minh bạch hỗ trợ các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ quản lý an toàn thực phẩm.